Folklor zakopiański

Folklor góralski jest nierozerwalnie złączony z polską kulturą. Górale podhalańscy stanowią jedną z najbardziej charakterystycznych grup etnicznych naszego kraju, a ich sztuka, charakterystyczny sposób mówienia czy muzyka są znane właściwie w każdym zakątku Polski. Zobaczmy z bliska czym tak naprawdę charakteryzuje się zakopiański folklor.

Punkt pierwszy to stroje, czyli element po którym wszyscy górala bez trudu rozpoznamy. Strój kobiecy to rozkloszowana czerwona lub kwiecista spódnica, śnieżnobiała koszula i obowiązkowo czerwone korale, o których śpiewała przed laty grupa Brathanki. Materiał z którego wykonane są stroje, bywa bogato zdobiony złotą nicią lub też połyskującymi cekinami. Damskie buty wykonane z delikatnej naturalnej skóry. Góralka na swoją głowę często zakłada kolorową chustkę, a swe bujne włosy często spina w dwa pięknie warkocze.

Strój górala to białe, bogato haftowane spodnie oraz także obowiązkowo śnieżnobiała koszula. Jesienią i zimą, na koszulę narzucany jest serdak - czyli kurtka. Typowym elementem stroju góralskiego jest także szeroki, skórzany pas, z zatkniętym za nim toporkiem lub ciupagą. Okrycie głowy górala to oczywiście kapelusz, ozdobiony niewielkimi muszelkami oraz piórem. Obuwie to oczywiście skórzane kierpce. Góralski strój męski występuje w dwu wersjach, w codziennej nadającej się do pracy oraz okolicznościowej, bardziej zdobnej.

Folklor góralski dotyczy także mieszkań górali, a właściwie ich izdeb. Typowy góralski dom budowany jest zwykle na wysokiej podmurówce, pozostała jego część powyżej budowana jest z drewna. Rozpoznawalne jest także stosowanie ozdobnych, wystających poza obręb dachu rysi oraz pazdurów. Ogrodzenie posesji to zazwyczaj drewniany, solidny płot. Niegdyś wewnątrz budynku mieszkalnego znajdowały się dwie izby: biała i czarna - obecne budynki mają więcej pomieszczeń, ze względu na to, iż przerabiane są na pensjonaty lub też wypożyczane jako kwatery prywatne dla turystów. Tradycyjne meble wykonywane były z dobrej jakości drewna przez miejscowych mistrzów stolarstwa. Czasami też, buduje się ganek lub w witkiewiczowskiej wersji werandę. Okiennice i drzwi górskich chat ozdobione do dziś są malowanymi ręcznie kwiatami oraz kolorowymi ludowymi wzorami. Przed niemalże każdą posesją znajduje się wypielęgnowany ogród.

Spędzajć weekend w Zakopanem wybierz się na spacer jego uliczkami. Będziesz miał okazje zobaczyć wiele zabytków i ciekawą architekture zakopiańską.

Folklor góralski nie może obejść się także bez jadła, którym poszczycić może się każda dobra gospodyni domu.

Tradycyjnymi zakopiańskimi wyrobami jest ser wyrabiany z mleka owczego, zwany oscypkiem. Któż z nas nie zna najbardziej sycącej zupy, jaką jest kwaśnica. Jest ona gotowana z własnoręcznie kwaszonej kapusty z duża ilością warzyw oraz mięs. Kuchnia góralska przejęła też kilka pomysłów z kuchni małopolskiej i obecnie nie jest już tak zamknięta na nowości jak jeszcze parędziesiąt lat temu. Więcej informacji na ten temat znajdziecie państwo w osobnym artykule o potrawach góralskich.

Kolejną tradycją jest muzyka góralska, czyli między innymi coś, co pomaga rozruszać się po sutym obiedzie. Muzyka górali podhalańskich to jeden z najważniejszych elementów scalających kulturę. Niezwykła i niezmienna od lat skala góralska została wykorzystana między innymi przez Karola Szymanowskiego - twórcę opery "Harnasie". W wieku XX inspirowała różne zespoły rockowo-folkowe takie jak Golec uOrkiestra czy Trebunie Tutki albo Zakopower. Wszystkich wykonawców z pewnością zafascynowała porywczość rytmu oraz potężna energia zawarta właśnie w tej muzyce.

Zakopane kojarzy nam się nie tylko z dobrym jadłem, oscypkiem czy hucznymi weselami. To także teren na którym w okresie wiosenno-jesiennym zobaczymy na halach wypas owiec, nad którymi pieczęć ma baca oraz juhasi. Sam zwyczaj wypuszczania owiec jest bardzo istotny z tego względu, iż owce są postawą wyżywienia, a także źródłem wełny. Coroczny wypas zwierząt rozpoczyna redyk - czyli uroczyste wyjście na hale. Istnieje też szereg tradycji związanych ze świętami religijnymi, zamążpójściem czy pogrzebami - wszystkie one składają się na odrębność kultury góralskiej.

Zobacz także:

Polecane strony:

Sprawdź baze ofert wypoczynkowych > weekend w Zakopanem